M16 i Stupovi stvaranja

“We are a way for the cosmos to know itself.” Carl Sagan

Muzika uz objavu: Pillars of Creation Nebula (Original Motion Picture Soundtrack)

Tokom sinoćnje vedre ljetne noći snimio sam M16, poznatu Eagle Nebula (Maglina Orao), koristeći uskopojasne Hα i OIII filtere. Ukupno je prikupljeno 13 ekspozicija po 10 minuta u Hα kanalu i 6 ekspozicija po 10 minuta u OIII kanalu, što daje ukupno nešto malo više od tri sata integracije. Za više dettalja potrebno je još barem 5-6 h sati ekspozicije. Korištena je ista oprema i metodologija snimanja kao i za nedavno fotografisanu M17 maglinu.

Za obradu je primijenjena HOO paleta, pri čemu je Hα kanal mapiran na crvenu boju, dok je OIII korišten za zeleni i plavi kanal. Nakon stakiranja u DSS, registracije i integracije snimaka u PixInsightu, uklanjanja gradijenata na Graxpert, uslijedila je završna obrada u Photoshopu radi poboljšanja kontrasta, boja i isticanja finih struktura unutar magline.

Eagle Nebula predstavlja ogromnu oblast stvaranja novih zvijezda udaljenu približno 7000 svjetlosnih godina od Zemlje, u sazviježđu Zmije (Serpens). Njeno intenzivno crveno zračenje potiče od jonizovanog vodonika koji osvjetljavaju mlade, masivne zvijezde smještene unutar otvorenog zvjezdanog jata NGC 6611.

Posebnu pažnju privlači centralni dio magline u kojem se nalaze čuveni „Pillars of Creation“ – Stupovi stvaranja. Ove gigantske kolone hladnog gasa i međuzvjezdanog praha postale su jedan od najpoznatijih objekata moderne astronomije nakon što ih je fotografisao Hubble Space Telescope. Stupovi stvaranja su ogromni oblaci gasa i prašine visoki oko 4–5 svjetlosnih godina, u kojima se rađaju nove zvijezde. Unutar ovih struktura i danas nastaju nove zvijezde, dok ih snažno ultraljubičasto zračenje okolnih mladih zvijezda postepeno erodira i oblikuje.

Na priloženom uvećanom prikazu centralnog područja mogu se jasno uočiti Stupovi stvaranja, zajedno sa složenim detaljima tamnog praha i svijetlih emisijskih regija koje svjedoče o kontinuiranim procesima zvjezdane formacije. Upravo zbog ove kombinacije ljepote i naučnog značaja, Eagle Nebula se smatra jednim od najimpresivnijih objekata ljetnog neba i jednim od najvažnijih prirodnih laboratorija za proučavanje nastanka zvijezda.

Dale su dati uvećan prikaz magline i verzija bez zvijezda, urađena u programu Starnet.

Snimak sa pametnim teleskopom Seestar S50

Istu noć sam snimao M16 i sa Seestar S50, da vidim koliko se signala može izvući. Snimao je 5h, ali je ostalo potrebljivo tek 1.6 h ekspozicije jer je odbacivao snimke na kojima su bili tragovi zvijezda (u EQ modu 30s je praktično bio maksimum ekspozicije iako sam odlično usjeverio S50). Dole je dat snimak M16 kako je izašao već stakiran u S50 na osnovu 200 slika po 30 s. Ovo je solidna obrada gdje se vidi i da ovaj mališa ima potencijala. S50 snima sve frejmove u .fit formatu pa se može i samostalno izvršiti obrada naknadno.

Ključni zaključci u smislu poređenja mog setupa i S50 su sljedeći:

Svetlosna moć po pikselu: Iako Seestar radi na f/5 (što je optički “brže” od mog f/6.38), njegov mikroskopski senzor i mali pikseli znače da moj veliki 120 mm objektiv prikuplja neuporedivo veći broj fotona. Ono što sa 120 mm i Atikom izvuče za 2 sata, Seestar ne može kompenzirati ni za cijelu noć snimanja u EQ modu.

Širina polja: Moj setup sa Atik kamerom daje znatno šire vidno polje, naročito po vertikali (omjer 4:3 naspram Seestarovog izduženog 16:9 ekranskog formata). Primjera radi, čitava Eagle Nebula (M16) komotno sjedi u mom kadru sa dosta okolnog prostora, dok bi na Seestaru bila prilično “stisnuta” po kraćoj osi senzora.

Detalji i rezolucija (Sampling): Sa 1.46”/pixel, moj setup nudi mnogo bolju rezoluciju uzorkovanja i sposobnost snimanja sitnih detalja (poput samih Stubova stvaranja), pod uslovom da je guiding dobar. Seestar na 2.39”/pixel ulazi u zonu under-samplinga, što znači da su zvijezde više “kockaste” na nivou piksela, ali je zato sistem imun na sitnije greške u praćenju.