“Gledajući duboko u svemir, gledamo i duboko u prošlost.” (Carl Sagan)
Muzika uz post: Nicki Minaj – Starships
SOO paleta
Nakon nedavnog snimanja Trifid magline (M20), vedra ljetna noć pružila je priliku za nastavak istraživanja bogatih zvjezdanih polja sazviježđa Strijelca. Ovoga puta meta je bila M8 – maglina Laguna, jedna od najsjajnijih i najpoznatijih emisijskih maglina na našem nebu. Smještena na udaljenosti od približno 4000 svjetlosnih godina, M8 predstavlja ogromno područje u kojem nastaju nove zvijezde, dok intenzivno ultraljubičasto zračenje mladih zvijezda oblikuje okolne oblake gasa i prašine.
Tokom sesije prikupljeno je ukupno 2 sata i 30 minuta ekspozicija kroz uskopojasne filtere (slika ispod, razvučene slika pojedinih kanala):
- SII (sumpor): 60 minuta
- Hα (vodonik): 50 minuta
- OIII (kiseonik): 40 minuta
Akvizicija podataka realizovana je pomoću programa N.I.N.A. (spajanje opreme, plate solving, vođenje, sekvencije snimanja), dok su kalibracija i slaganje ekspozicija odrađeni u DeepSkyStackeru. Dalja obrada uključivala je PixInsight za registraciju, kombinovanje i obradu uskopojasnih kanala, GraXpert za uklanjanje gradijenata pozadine te Adobe Photoshop za završna podešavanja kontrasta, boja i detalja.
Korištena je ista oprema kao i prilikom snimanja Trifid magline: SkyWatcher Evostar 120ED refraktor sa korektorom polja, Atik 383L+ mono CCD kamera, elektronski fokuser, motorizovani filter točak sa uskopojasnim filterima te NEQ6 ekvatorijalna montaža.
Za finalnu obradu korištena je SHO (Hubble) paleta, u kojoj se emisije sumpora vodonika i dvostruko jonizovanog kiseonika prikazuju različitim bojama. Takav prikaz ne predstavlja stvarne boje objekta, već omogućava vizuelno razdvajanje različitih hemijskih elemenata i fizičkih procesa unutar magline.
Na obrađenoj fotografiji centralni dio magline dominira intenzivnim plavkastim nijansama, koje ukazuju na snažno prisustvo jonizovanog kiseonika u neposrednoj okolini mladih, veoma vrućih zvijezda. Zlatno-žuti i smeđkasti rubovi predstavljaju područja bogata vodonikom i sumporom, gdje se gas komprimuje pod uticajem zvjezdanih vjetrova i zračenja. Tamne siluete rasute kroz maglinu su gusti oblaci međuzvjezdane prašine koji apsorbuju svjetlost i kriju buduće lokacije nastanka novih zvijezda. Posebno su zanimljive fine strukture i valoviti frontovi jonizacije koji svjedoče o neprekidnoj interakciji mladih zvijezda sa njihovim okruženjem.
Na donoj slici je data i verzija magline u SHO paleti bez okolnih zvijezda (korišten Starnet).
Maglina Laguna u realnim bojama (HOO paleta)
Snimak Lagune, sa ekspozicijama od 50 min sa Hα filterom i 40 min sa OIII filterom, gdje je za obradu primijenjena HOO paleta (Hα mapiran na crveni kanal, OIII na zeleni i plavi kanal). Kombinacija kanala u PixInsightu, završna obrada u Starnet i Photoshop.
Na fotografiji dominira intenzivno zračenje jonizovanog vodonika koje Laguni daje karakterističan crveni sjaj. U centralnom dijelu nalaze se mlade, masivne zvijezde čije ultraljubičasto zračenje osvjetljava okolni gas. Kroz cijelu maglinu vide se tamne trake međuzvjezdanog praha koje zaklanjaju svjetlost iz pozadine i predstavljaju regije u kojima se i danas formiraju nove zvijezde. Posebno su izraženi složeni oblici gasa, tamne globule i svijetli frontovi koji nastaju djelovanjem zvjezdanih vjetrova i zračenja mladih zvijezda. Slabiji vanjski omotač magline pokazuje da se ova zvjezdana kolijevka prostire znatno dalje od njenog najsjajnijeg dijela.
Dole je dat isti kadar, ali bez zvijezda, uz pomoć Starnet programa.
Iako M8 iz Bosne i Hercegovine nikada ne dostiže veliku visinu iznad južnog horizonta, uskopojasna astrofotografija omogućava izdvajanje bogatih detalja čak i pri relativno skromnom vremenu integracije i, što je posebno bitno, pod uslovima jakog svjetlosnog zagađenja. Svaka dodatna noć snimanja otkriva nove slojeve strukture skrivene unutar ove fascinantne zvjezdane kolijevke u srcu naše galaksije.
