Mliječni put

Mozaik Mliječnog puta

U kadru se osim naše galaksije na slici vide i Jupiter (dole desno) i Saturn (dole lijevo). Koincidencija je da se približno pravcu sadašnje lokacije Jupitera nalazi i centar naše galaksije (malo lijevo od Jupitera na slici). Unutar Mliječnog puta na ovoj slici se vidi međuzvjezdana prašina (crna boja; dalje u tekstu je dato više detalja), nekoliko većih maglina (roze boje: Laguna i Trifid lijevo n apravcu od jupitera, a Omega i Orao iznad njih) i par zvjezdanih skupova. Na desnoj strani dole se vidi i zvjezdano porodilište oko regije Ro Zmijonosca (tu su: zvjezdani sistem Ro Zmijonosca i plava maglina IC 4604, a istočno se vide tamne trake (eng. streamers), dok je u centralnom dijelu tamni region u kojem se formiraju zvijezde. Dole lijevo je sjajni Antares, a dole u centru je skup zvijezda M4; dalje u tekstu je navedeno više detalja).

Na donjoj (kropovanoj) slici Mliječni put je malo zarotiran, a takođe se vidi i njegov gornji dio. Ovdje je pokušano da se ukloni hromatska aberacija oko zvijezda zbog upotrebe objektiva Canon 85mm. Postupak obrade je bio sličan (ne isti).

Oprema koja je korištena je: Canon 6D, Canon 85mm f1.8, Star Adventurer i EQ3 postolje. Imam zamjerku na ljubičasti halo kod ovog objektiva oko zvijezda (poznat problem kod njega). Setup opreme je ultra prenosan, ali i kao takav nije jeftin (preko 3000 KM). Naš glavni setupzahtjeva više manipulacije i vremena, ali bi s njim rezultati bili još bolji (više detalja, manji šum, veća rezolucija).

Mliječni put na Javorovom dolu

“Mliječni na Visočici”

Perzeidi sa Prečanskog polja

Centralni dio Mliječnog puta

“Drvo života” (kompozit)

“Mliječni put i stećci”

“Do beskonačnosti i nazad”

Oprema: Canon 1100D (IC mod), Tokina 11-16mm, SW Star Adventurer
Ekspozicija: 90 min
Obrada: Pixinsight, Photoshop, Lightroom

“Mliječni put iznad Treskavice i Bjelašnice”

“Međuzvjezdana materija”

Kada pogledamo iznad sebe po noći najčešće mislimo da nema puno dešavanja. Ništa nije dalje od istine. Ovaj snimak, koji smo napravili sinoć, pokazuje područje Mliječnog puta u pravcu sazviježda Labud, tačno iznad nas ovih noći. Vidi se mnoštvo prašine, maglina, porodilišta zvijezda. Kada bi naše oči mogle sakupljati svjetlo neprestano nekoliko sati (kao digitalni aparati), vidjele bi možda sličan prizor.

Oprema
Koristili smo Skywatcher Star adventurer postolje, Canon 1100D mod sa intervalometrom i Canon 16-36mm f.28 USM II L objektiv. Ukupno vrijeme integracije 3h. Obrada u Pixinsightu i Photoshopu.

Opis slike
Međuzvjezdana materija koja dominira na ovoj slici nastaje iz neutralnog i joniziranog plina u atomskom i molekulnom obliku, prašine i kozmičkih zraka. Igra bitnu ulogu u astrofizici, budući da zvijezde nastaju iz međuzvjezdane materije koju zvjezdani vjetar i supernove raznose u međuzvjezdani prostor. Međuzvjezdana materija ispunjava međuzvjezdani prostor i polako se širi u međugalaktički prostor. U međuzvjezdanoj materiji ima najviše atoma hidrogena, zatim helija, a sadrži većinu poznatih hemijskih elemenata. Također, ustanovljeno je više od stotinu vrsta molekula, među kojima ima vrlo složenih, a prevladavaju molekule ugljikovodika. Možda se upravo ovdje stvara novi oblik života. A možda i neki ovlik inteligentnog života postoji i pita se da li ima života u našem dijelu svemira…

Najmarkantnija zvijezda na slici je plavi div Deneb. Deneb ili alfa Labuda (α Cygni) je najsjajnija zvijezda sazviježđa Labud i devetnaesta najsjajnija zvijezda noćnog neba. Naziv „Deneb“ potiče od arapske reči „dhanab“ — rep, jer se nalazi u repu labuda (u tradicionalnom prikazu ovog sazviježđa). Zanimljivo je da je Deneb zvijezda sjevernjača Marsa. Deneb je jedna od najluminoznijih zvijezda Mliječnog puta i jedna od najdaljih zvijezda vidljiva golim okom. Procjena udaljenosti Deneba je problematična, ali je nakon revizije podataka sa Hiparcos-a izračunata vrijednost od oko 1425 svetlosnih godina. Na osnovu ove udaljenosti, procjenjena luminoznost Deneba je 54 400 puta veća od luminoznosti Sunca! Da se nalazi na udaljenosti na kojoj se nalazi npr. Vega, zvijezda Deneb bi bila magnitude -7.8 , bila bi vidljiva i danju, a noću bi bacala sjenku. Na osnovu luminoznosti i temperature, radijus Deneba je procjenjen na oko 108 radijusa Sunca. Pretpostavlja se da će u narednih nekoliko miliona godina postati supernova. Deneb je, inače, jedno od tri tjemena asterizma „Letnji trougao“ (preostala dva su Vega i Altair). Zajedno sa β, γ, δ i ε Labuda gradi asterizam nazvan „Sjeverni krst“.

Snimljeno sa lokacije Javorov do, avgust. 2017.

“Mliječni put i stećci 1”

Prečansko polje kod Dejčića, sept. 2016.

“Odraz galaksije”

Mliječni put snimljen na Bjelašnici (Javorov do). U kadru su još i Mars i Saturn.

– Bjelašnica, 23.09.2016.
– Canon 650D, Tokina 11-16mm f/2.8, EQ3
– 2 min ekspozicija Mliječnog puta i jezera (posebno)
– Photoshop (digital blending, curves, noise reduction)

“Mliječni put iznad Igmana (Veliko polje)”

– Bjelašnica, 28.09.2016.
– Canon 650D, Tokina 11-16mm f/2.8, SW Star Adventurer
– 4 min ekspozicija
– Photoshop

“Stećak i galaksija“

Sinoć su se nad Bjelašnicom nadvili zanimljivi difuzni crvenkasti oblaci sa juga koji su djelimično prekrili Mliječni put. Uživali smo u prizoru.

Oprema: Canon 650D, Tokina 11-16mm f/2.8, SW Star Adventurer
Ekspozicija: 4 min
Obrada: Photoshop (digital blending, curves, noise reduction)

“Bože, davno ti sam lego i vele ti mi je ležati” (jedan od natpisa na stećku)

Stećci su specifični za naše područje, pa mi se učinilo zanimljivim da, povodom Dana državnosti, prikažem vezu između univerzuma i neprolaznosti stećaka. Snimao sam na rejonu Prečanskog polja u blizini bjelašničkog sela Dejčići.

Snimao sam sa fisheye objektivom 6.5mm na DSLR fotoaparatu i motorizovanom postolju sa ekvatorijalnom montažom, uz ekspozicije od nekoliko minuta. Kako bi smanjio šum i pozadinsko osvjetljenje iz Sarajeva kasnije sam obradio slike u Photoshopu.

Stećci su srednjovjekovni nadgrobni spomenici, te naše najznačajnije kulturno i duhovno naslijeđe iz srednjovjekovne Bosne. Osim historijske i likovne vrijednosti, stećci posjeduju i poetsku vrijednost. Na tlu Bosne i Hercegovine ih ima oko 60 000, a mnogi su ukrašeni različitim simbolima, natpisima i ilustracijama.

Slike u većem formatu možete pogledati na ASTROBIN i FLICKR.